Laatste objectieve onderzoek naar griepprik met controlegroep stamt al uit 1974

Er wordt in de wetenschap gevraagd om een onderzoek volgens de gouden standaard, maar een nieuw onderzoek zal er niet komen omdat men al bekend is met de uitslag van een 45 jaar oud onderzoek met grote groepen. Die luidde dat de griepprik niet effectief is.

In 1974 verscheen in The Lancet een artikel over een observatie uit de empirie – ofwel een grootschalig onderzoek naar het effect in de praktijk van de griepprik – waaruit bleek dat de seizoensgriepprik niet effectief was en geen verschil opleverde in ziekteverzuimdagen.

Objectief onderzoek

Het ging om een grote groep werknemers die wel gevaccineerd werd en een even grote groep die dat niet werd. Hier is dus sprake van een objectief onderzoek met een actieve en een controlegroep. Toen deed men kennelijk nog niet moeilijk met ethische smoezen. Waarom wordt er nu dan steeds gezegd dat er nooit zulke trials zijn opgezet en niet mogen worden opgezet vanwege het feit dat men dan heilzame behandelingen zou onthouden aan een bepaalde groep? Om dat te kunnen concluderen moet dan toch eerst die heilzaamheid objectief worden vastgesteld.

In The Lancet van 10-8-1974 staat onder de rubriek Public Health het artikel Vaccination in the control of influenza, door Dr. J.W.G. Smith van het Epidemiological Research Laboratory, Central Public Health Laboratory, London. Ik citeer de samenvatting van dit artikel:

[…] The effect of influenza vaccination in the Post Office, is being evaluated by comparing sickness absence in over 50,000 employees to whom an injection of influenza vaccine is being offered each winter with absence in a similar group of employees not offered vaccination.
The employees work in telecommunications units, sorting offices, and post offices in many different parts of the United Kingdom. The study is to continue over a five-year period in order to evaluat vaccination in outbreaks naturally differing in severity from year to year.
Findings from the first two years of the study are given.
In the first winter of the study (1971-72) only telecommunicatons employees took part. 42% of the 26,317 employees in the group of ‘vaccinated’ units took up the offer of vaccine, and absence in the whole group during the winter was compared with that of 25,202 control employees who had not been offerd vaccination. Over the 6-week period at the beginning of 1972 when, in the country as a whole, the influenza outbreak had its main effect on absence, the absence-rate in the ‘vaccinated’ units was 14.2 days per 100 employees less than in the control units. However, this benefit was offset by the less favourable absence records of the ‘vaccinated’ group in the weeks after the outbreak.
In the winter of 1972-73 the study was extended to include postal workers as well as telecommunications. 34% of 26,779 telecommunications employees and 36% of 31,591 postal employees accepted vaccination; 26,130 and 33,796 employees , respectively, made up the control groups. No evidence was obtained of a saving in sickness absence in the ‘vaccinated’ units compared with the control units. The failure to affect sickness absence is attributed mainly to the low take-up rate of vaccination and to the low incidence of influenza among those of working-age.
In these circumstances the results so far available show that the annual offer of an injection of influenza vaccine in a large industry has not resulted in a significant reduction in sickness.
It remains to be seen what happens in a large epidemic […]

Volgens dit artikel uit 1974 wist men dus 45 jaar geleden al dat vaccineren van een groot deel van de populatie tegen de seizoensgriep zo goed als zinloos is, omdat het geen significant effect oplevert in de zin van minder ziektegevallen en/of een kortere ziekteduur. En toch ging men verwoed daarmee door.

Bijwerkingen versus baten

Volgens verschillende tellingen die eind december beschikbaar kwamen moeten er in Nederland ongeveer 5 miljoen mensen zijn gevaccineerd. En dat op een totaal aantal inwoners van ruim 16 miljoen. Dan kom ik uit op de ruwe schatting dat 31,25% van de bevolking zou zijn gevaccineerd (inclusief de inhaalprikken die in januari nog worden uitgedeeld).
Dat is dan ongeveer gelijk aan de percentages die werden genoemd in het bovenstaande experiment in The Lancet van 1974, waaruit bleek dat dit geen effect sorteerde op de populatie.
Gezien de bevindingen uit Australië en de bovenstaande bevindingen uit Engeland in 1971-73 vraag ik me echt af of die hele mondiale vaccinatiecampagne tegen de jaarlijkse griepprik nu wel enig nuttig effect zal opleveren. En de vraag dringt zich echt serieus op of de lasten – in de zin van bijwerkingen – de eventuele marginale baten niet significant zullen overtreffen.

Teuni Kuiper
7-11-2019